Διασπορικά Μ.Μ.Ε & Κυβερνοχώρος

Χειμερινό Εξάμηνο 2007-2008
Ελένη Σιδέρη
eliej73@yahoo.gr
http://www.elenasideri.zoomshare.com/
Γραφ. 15, Τμ. Κοιν. Ανθρωπολογίας
Ώρες

Από το 1990 άρχισε να αυξάνεται το ακαδημαϊκό ενδιαφέρον για την διεύρυνση των οικονομικών και οικονομικών δικτύων που λειτουργούν σε παγκόσμια κλίμακα. Ο όρος παγκοσμιοποίηση απέκτησε γρήγορα μια γενικευμένη επεξηγηματική ισχύ για όλα τα προβλήματα που σχετίζονται με την ισχυροποίηση του καπιταλισμού, ή την κρίση του έθνους-κράτους, την αύξηση της μετανάστευσης και τα νέα μέσα και τεχνολογίες. Μια συνέπεια αυτών των συνθηκών είναι η σταδιακή ενίσχυση της κινητικότητας του ανθρώπινου δυναμικού το οποίο και δημιουργεί νέους χώρους εγκατάστασης και κοινότητες μακριά από τις αρχικές εστίες. Παρόλα αυτά όμως, τα νέα μέσα και τεχνολογίες δίνουν τη δυνατότητα σε αυτές τις κοινότητες να να διατηρούν τους παλιούς δεσμούς και να συμμετέχουν σε πολλαπλές δημόσιες σφαίρες. Το μάθημα αυτό έχει ως στόχο να εξετάσει τη δημιουργία αυτών των κοινοτήτων, που σχετίζονται με την έννοια της διασποράς και του τρόπους με τους οποίους τα μ.μ.ε και οι νέες τεχνολογίες συνεισφέρουν ή μη στο σχηματισμό, συνοχή και μεταμορφώσεις τους. Η εθνογραφική μας ανάλυση θα προσεγγίσει διάφορες ιστορικές (εβραϊκή, αρμενική και ελληνική) και πιο νεωτερικές διασπορές, όπως αυτές εκπροσωπούνται και δρουν στον κυβερνοχώρο.

Οι στόχοι του μαθήματος είναι οι φοιτητές να:
1. Έχουν μια ευρύτερη αντίληψη και εθνογραφική εποπτεία των παγκόσμιων διασπορικών και μεταναστευτικών ρευμάτων, όπως αυτά αναπτύσσονται σε ένα νέο πεδίο, αυτό του κυβενοχώρου.
2. Να αξιολογήσουν τη σταδιακή επίδραση των νέων μέσων και τεχνολογιών στη δημιουργία ενός παγκόσμιου πολιτισμού, αλλά και στη διατήρηση, την αναζωπύρωση ή και γένεση εθνικών διεκδικήσεων.
3. Μπορούν να εξετάσουν κριτικά ζητήματα ιστορικής εμπειρίας και διαμόρφωσης ταυτοτήτων, όπως αυτά δια-μεσολαβούνται από τα μ.μ.ε και τις νέες τεχνολογίες.
Αξιολόγηση: Το αυτό μάθημα βασίζεται στη συμμετοχή των φοιτητών και στην παρακολούθηση ιστολογίων (10%),. Οι φοιτητές καλούνται στο τέλος της τρίτης εβδομάδας να επιλέξουν δύο διασπορικές ομάδες τις οποίες θα παρακολουθούν πως δρουν και εκφράζονται σύμφωνα με τη θεματολογία της κάθε εβδομάδας. Τις εθνογραφικές τους παρατηρήσεις θα τις παρουσιάζουν κάθε εβδομάδα στην τάξη (40%), ενώ καλούνται να καταθέσουν στο τέλος του μαθήματος μια εργασία, όπου θα αναλύουν τις παρατηρήσεις τους πιο διεξοδικά (50%).
Σύγγραμμα: Κωνσταντίνος Ι. Γιαννακόπουλος (2005) Εικονικές Κοινότητες. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση του Διαδικτύου. Αθήνα: Παπαζήση

Οι φοιτητές που ενδιαφέρονται να καταθέσουν τις τελικές εργασίες τους στην εξεταστική του Σεπτεμβρίου, θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τη διδάσκουσα στη παραπάνω ηλ. διεύθυνση μέσα στον Ιούνιο για να πάρουν θέματα εργασιών.

Θεματολογία
1. Εισαγωγή: Διασπορά, Νέα Μέσα& Τεχνολογίες και Παγκοσμιοποίηση.
2. Ορίζοντας τη Διασπορά Ι: Οι εσχατολογικές διασπορές
3. Ορίζοντας της Διασπορά ΙΙ: Οι νεωτερικές διασπορικές
4. Ο κυβερνο-χώρος και η ανθρωπολογία της διασποράς
5. Κυβερνο-μνήμη και αμνησία: Διασπορικές Ιστορίες Online.
6. Πρόσφυγες στο Διαδίκτυο.
7. Δικτυακές οικογένειες και σεξουαλικότητες.
8. Θρησκευτικές διασπορές στον κυβερνοχώρο.
9. Αόρατες απειλές: ιατρογενής λόγος, διασπορά και διαδίκτυο.
10. Δημόσια σφαίρα, κυβερνοπολιτκή και διαδίκτυο.
11. Διαδικτυακή οικουμένη: Googling νέες ταυτότητες?
12. Διασπορικό Σινεμά.
Αναλυτικό Πρόγραμμα

1. Εισαγωγή: Διασπορά, Νέα Μέσα& Τεχνολογίες και Παγκοσμιοποίηση

Εισαγωγή στις ανθρωπολογικές προσεγγίσεις των κατηγοριών της διασποράς και του διεθνισμού στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Προσπαθούμε να διακρίνουμε τους τρόπους με τους οποίους οικονομικές, πολιτισμικές, κοινωνικές αλλαγές έχουν επιδράσει στις κεντρικές εννοιολογικές κατηγορίες του μαθήματος.
Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί

B. Anderson (2002) “The New World Disorder” in J. Vincent (ed) The Anthropology of politics. A reader in ethnography, theory and critique, Oxford: Blackwell, 261-270.

Επιλεκτική Ανάγνωση
Α. Appadurai (1996) Modernity at large. Cultural Dimension of Globalization, University of Minessota Press
Κ.Ι. Γιαννακόπουλος (2005) Εικονικές Κοινότητες. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση του Διαδικτύου. Αθήνα: Παπαζήση, Εισαγωγή, σ.σ.21-29.
R. Cohen (1995) The Cambridge Survey of World Migration, Cambridge: Cambridge University Press.
----------- (1997) Global Diasporas, London: UCL Press, chapter 7.
U. Hannerz 2002 Flows, Hybrids: Keywords in Transnational Anthropology, Transnational Communities Project
http://www.transcomm.ox.ac.uk/
(διπλό κλικ στο σύνδεσμο Working Papers)
Μ. Κάστελς (2005) Ο γαλαξίας του διαδικτύου. Αθήνα: Καστανιώτη
S. Vertovec (2001) Transnational Social Formations: Towards Conceptual Cross-fertilization, Transnational Communities Project
http://www.transcomm.ox.ac.uk/
(διπλό κλικ στο σύνδεσμο Working Papers)

2. Ορίζοντας τη Διασπορά Ι: Οι εσχατολογικές διασπορές

Εξετάζουμε τον ορισμό του W. Safran για τη διασπορά, που αποτέλεσε θεμέλιο για τη μελέτη του διασπορικού φαινομένου μετά το 1990. Ο Safran βασίστηκε κυρίως στη μελέτη της εβραϊκής εμπειρίας, που για τον ίδιο αποτελεί πρότυπο διασπορικής ιστορίας και ως τέτοια αξίζει να μελετηθεί. Ο ορισμός του σύντομα θεωρήθηκε μοντέλο για τις ιστορικές διασπορές, μέσα στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η ελληνική.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
W. Safran (1999) Diaspora in Modern Societies. Myth of Homeland and Return in S. Vertovec& R. Cohen (eds) Migration, Diasporas and Transnationalism, Cheltenham: Elgar Reference Collection, p.p. 83-89

Επιλεκτική Ανάγνωση
Λ. Βεντούρα (2006) «Διασπορά, Παγκοσμιοποίηση, Συλλογικότητες», Σύγχρονα Θέματα 92 (Ιαν.-Μαρτ.), 31-39.
R. Cohen (1997) Global Diasporas, London: UCL Press, chapter 1, 8 I.
Hassiotis (2004) ‘Past and present in the history of modern Greek diaspora’ in Waltraud Kokot, Kachig Tοlοyan et al (eds) Diaspora, Identity and Religion. New Directions in theory and research, Routledge, London, 9-31.
Η. Πετράκου (2006) “Προβλήματα του Διασπορικού Λόγου”, Σύγχρονα Θέματα 92 (Ιαν.-Μαρτ.),40-45 3.

3.Ορίζοντας της Διασπορά ΙΙ: Οι μετα-νεωτερικές διασπορικές.

Διερευνούμε τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που οδήγησαν στη δημιουργία νέων κοινοτήτων, που δε μπορούν να περιγραφούν επαρκώς από τον ορισμό που μελετήσαμε στο προηγούμενο μάθημα και έδωσαν αφορμή σε μια νέα προσέγγιση της διασποράς. θα δούμε τέλος πως αυτές οι νέες κοινότητες σχετίζονται με τον κυβερνοχώρο.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
Clifford J. 1997 Routes: Travel and Translation in the late 12th century Harvard, Harvard Univ. Press, ch. On diasporas.

Επιλεκτική Ανάγνωση
Α. Βrah (1995) Cartographies of diaspora, London: Routledge, ch 8.
Κ. Ι. Γιαννακόπουλος (2005) Εικονικές Κοινότητες. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση του Διαδικτύου. Αθήνα: Παπαζήση, κεφ.6
R. Cohen (1997) Global Diasporas, London: UCL Press, chapter 6
S. Hall (1990) “Cultural identity and diaspora” in J. Rutherford (ed) Identity, Community, Culture, Difference, London: Lawrence and W. Shart, p.p. 222-237

4. Ο κυβερνο-χώρος και η ανθρωπολογία της διασποράς

Η κριτική των νεο-μαρξιστών (δεκ. 1970) οδήγησε σε μια κοινωνικο-πολιτική ερμηνεία του χώρου. Η έκρηξη στις τεχνολογίες της επικοινωνίας και μεταφοράς (δεκ. 1990) οδήγησε σε μια επανεξέταση της έννοιας τους χώρου μέσα από αυτά τα δεδομένα (συμπύκνωση χώρου-χρόνου, απεδαφοποίηση κοινωνικών ομάδων, ψηφιοποίησης της επικοινωνίας και ενδοϋπολογιστικά διαμεσολαβημένο περιβάλλον). Επίσης διερευνούμε τους τρόπους με τους οποίους η ανθρωπολογική θεωρία και μεθοδολογία μπορεί να συμβάλλει ή να προσαρμοστεί στο καινούργιο ‘περιβάλλον’ εργασίας.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
Α. Kuntsman (2004) Cyberethnography as home-work, Anthropology Matters, 6:2,
http://www.anthropologymatters.com/

Επιλεκτική Ανάγνωση
A. Appadurai (1995) ‘The production of locality’ in Fardon Richard (ed) Counterworks: Migration the diversity of Knoweledge, Routledge, London, 204-25.
Π. Βιριλιό (2000) Η πληροφορική βόμβα, Αθήνα: ΝησίδεςΚ.Ι.
Γιαννακόπουλος (2005) Εικονικές Κοινότητες. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση του Διαδικτύου. Αθήνα: Παπαζήση, κεφ.5.
J.S.Donnath (1983) Inhabiting the virtual city
http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html
Akhil Gupta & James Ferguson (eds) (2001) Culture, Power, Place: exploration in critical, London/Durham: Duke University Press, Introduction
D. Harvey (1989) The condition of postmodernity. Oxford: Blackwell.
C. Horst (2002) ‘Transnational dialogues: Developing ways to do research in a diasporic community’ Work Project Transnational Communities,
http://www.transcomm.ox.ac.uk/
Καρύδας (2007) Ψηφιακές πόλεις. Κοινωνίας-Ψυχολογία-Διαδίκτυο-Αστική Γειτονιά, Αθήνα: Παπαζήση Μ. Κάστελς (2005) Ο γαλαξίας του διαδικτύου. Αθήνα: Καστανιώτη
M. Μπουντουρίδη (x.x) Ίντερνετ και Κοινωνία
http://hyperion.math.upatras.gr/courses/newcommmedia99-00/papers99-00/mboudour.html
C. Navarrete (2006) A bridge home: The Use of the Internet by transnational communities of immigrants.
http://csdl2.computer.org/comp/proceedings/hicss/2006/2507/06/250760134b.pdf
L. Paccagnela (1997) Getting the seats of your pants dirty: Strategies fo ethnographic research on virtual communities, (ch. on 'Ethnographic Research on virtural communities)
http://jcmc.indiana.edu/vol3/issue1/paccagnella.html
Σ. Παπαδημητρίου (2005) Ψηφιακές τοπο-γραφιές, Θεσ/νίκη: ΤΕΕ-ΤΚΜ.

Θέμα συζήτησης: Περιηγηθείτε στο διαδίκτυο με βάση τις διασπορικές κοινότητες που επιλέξατε και προσπαθήστε να διακρίνετε τους τρόπους με τους οποίους δημιουργούν τους δικούς τους (κυβερνο)-χώρους. Τι κριτήρια χρησιμοποιούν για να τους ορίσουν (πχ. συμμετέχοντες και όροι συμμετοχής, γλώσσα κτλ). Τι προβλήματα θέτουν αυτοί οι χώροι για την ανθρωπολογία;

5. Κυβερνο-μνήμη και αμνησία: Διασπορικές Ιστορίες Online.

Αυτή την εβδομάδα θα εξετάσουμε το θέμα της μνήμης και της ιστορίας στον κυβερνοχώρο. Όπως τονίσαμε, ορίζοντας τη διασπορά, η ιστορική μνήμη παίζει ιδιαίτερο ρόλο στη συνοχή και διατήρηση της συλλογικότητας πολλών διασπορικών ομάδων Πώς αυτή εκφράζεται στο κυβερνοχώρο; Πώς ο επιταχυμένος ψηφιακός χρόνος διαμορφώνει την αίσθηση της ιστορίας αυτών των κοινοτήτων καθώς και την εμπειρία του ανήκειν;

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
S. Pattie, 1999 Longing and Belonging, Transnational Communities Project
http://www.transcomm.ox.ac.uk/

Επιλεκτική Ανάγνωση
W. Gibson (1989) Ο Νευρομάντης. Αθήνα : Aquirius
R. Golbert (2001) “Transnational Orientations from Home: constructions of Israel and transnational space among Ukrainian Jews”, Journal of ethnic and migrations studies 27: 4, p.p. 713-731.
K. Leonard 2006 .Hyderabadis Memories of Home
http://www.theasa.org/conferences/asa06/downloads/leonard.pdf
V. Pollard (2007) From Southern Seas to Cyberspace: Chinese Diaspora Websites in SouthEast Asia and South Pacific,
http://www.csds.anu.edu.au/volume_1_2007/Pollard.pdf
Προτεινόμενο φίλμ: R. Scott (1982) Blade Runner
L. and A. Wachowski (1999) The Maτrix
A. Egoyan (2000) Ararat
Διασπορική ιστορία στο ΔιαδίκτυοΑφρικανική ιστορία:
http://www.fas.harvard.edu/~atlantic/weblinks.html http://www.columbia.edu/cu/lweb/indiv/africa/cuvl/afroambiog.html
Αρμενική Διασπορά:
http://www.armeniadiaspora.com/
Εβραϊκή Διασπορά: http://www.bh.org.il/
Ελληνική Διασπορά:
http://www.sae.gr/
http://www.saeamerica.org/
http://www.greekvillage.com/bridge/brcell2.htm
Iνδική Διασπορά: http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/Diaspora/diaspora.html
Κινεζική Διασπορά: http://www.gseis.ucla.edu/faculty/chu/chinos/diaspora.html
Καλή πηγή για να ξεκινήσετε την έρευνα για διάφορες διασπορές είναι το: http://www.uiowa.edu/~commstud/resources/bordercrossings/diaspora.html

Θέμα συζήτησης: Με ποιους τρόπους οι διασπορικές ομάδες που επιλέξατε χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες για να (επανα)-προσεγγίσουν την ιστορία τους ή σε άλλες περιπτώσεις να την (επανα)-εφεύρουν;

6. Πρόσφυγες στο Διαδίκτυο.

Αυτή την εβδομάδα θα συζητήσουμε τη χρήση του διαδικτύου από προσφυγικές ομάδες. Τι δυνατότητες τους δίνονται, πώς οι νέες τεχνολογίες τους βοηθάνε να διατηρήσουν ή να διευρύνουν τα δίκτυα κοινωνικής αλληλεγγύης τους; Επίσης προσπαθούμε να εξετάσουμε την ιδέα του πρόσφυγα και αυτή του νομά, όπως διαμεσολαβούνται από την ψηφιακή τοπογραφία.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
V. Bernal (2005) Eritrea on-line. Diaspora, cyberspace, and the public sphere, American Ethnologist, 32: 4 (online, google τον τίτλο)

Επιλεκτική Ανάγνωση
S. Castles, M. J. Miller (1993) The Age of Migration : international population movements in the modern world , London: Macmillan
A. Dagnino (2001) Οι νέοι νομάδες (Κουλτούρες Εξέλιξης). Αθήνα: Οξύ
E. V. Daniel and J. C. Knudsen (eds) (1995) Mistrusting Refugees. Berkeley: University of California Press.
M. Fritz (2000) Lost on earth. Nomads of the New World. London: Routledge
D. J. Griffith, (2002) Somali and Kurdish Refugees in London. New Identities in the Diaspora, Ashgate, Aldershot.
C. Horst (2002a) Transnational Dialogues: Developing ways to do researching in diasporic community Work Project Transnational Communities,
http://www.transcom/m.ox.ac.uk
----------- (2002b) In the livelihoods of Somali refugees in the Dadaab refugee camp of Kenya Work Project Transnational Communities,
http://www.transcomm.ox.ac.uk/
Lisa. H. Malkki, 1995) Purity and Exile: Violence, Memory and National Cosmology among Hutu refugees in Tanzania, The University of Chicago Press, Chicago & London.
Προτεινόμενα φίλμ: M. Winterbottom (2003) In this world
T. Zubrycki (2003) Molly and Mobarack
T. George (2004) Hotel Rwanda
K. Mordaunt (2005) JamminÂ’ in Middle E
Για γενικές πληροφορίες για την μετανάστευση στο κόσμο αλλά και στην Ελλάδα, επισκεφτείτε:
Παγκόσμιος Οργανισμός Μετανάστευσης, http://www.iom.org/
Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής, http://www.imepo.gr/
Προτεινόμενα ιστολόγια: http://www.somaliaonline.com/ http://www.aliraqi.org/

http://www.ekurd.net/
http://www.refugees-online.org.uk/

Θέμα συζήτησης: Η δημιουργία του διαδικτύου ενίσχυσε την ιδέα της αποεδαφιοποίησης και του νέο-νομαδισμού. Πώς νομίζετε συνδέονται (αν συνδέονται) οι έννοιες αυτές με το πρόβλημα των προσφύγων;

7. Δικτυακές ‘οικογένειες’ και σεξουαλικότητες.

Σήμερα ασχολούμαστε με το σχηματισμό δικτυακών ομάδων που αντικαθιστούν τη μεταφυσική του αίματος στη συγκρότηση των διασπορικών σχέσεων με τη «μητέρα» πατρίδα. Πώς οι νέες τεχνολογίες βοηθούν και μεταλλάσσουν την έννοια της οικογένειας: Στη συνέχεια στρεφόμαστε στο ρόλο της σεξουαλικότητας (queer diasporas), όπως αναπτύσσεται στο διαδίκτυο και στην επίδραση της στη μελέτη της διασποράς.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
A. Mannur (2005) Post script: Cyberspaces and the interfacing of diasporas in her and J. Evans (eds) Theorizing diaspora, Oxford: Blackwell

Επιλεκτική Ανάγνωση
S. Ahmed et al (eds) (2003) Uprootings/Regroundings. Oxford: Berg, part B, Family ties
D. Bryceson & Ulla, Vuorela (2002) (eds) The transnational Family. New Europe, Frontiers and Global Networks, Berg, Oxford/ NY , ch. 4
D. S. Georgis (2006) Cultures of Expulsion: Memory, Longing and the Queer Space of Diaspora New Dawn 1:1, Spring http://aries.oise.utoronto.ca/dawn/journal/
W. Harcourt (1999) Women @ Internet. London: ZedJ.
S. Hirsch (2003) A courtship after marriage : sexuality and love in Mexican transnational families, Berkeley: Univ. of California Press.
C. Kaplan, (1999) Between women and nation: nationalism, transnational feminisms,Durham:Duke Univ. Press.
Α. Kuntsman (2004) Cyberethnography as home-work, Anthropology Matters, 6:2,
http://www.anthropologymatters.com/
Μ. Α Smith and P. Kollock (eds) (1999) Communitites in Cyberspace. London: Routledge, ch. 4.
E. Tay, 2000. "Global Chinese Fraternity and the Indonesian Riots of May 1998: The Online Gathering of Dispersed Chinese," at
http://www.murdoch.edu.au/intersections/issue4/tay.html
L. Wong (2003) Belonging in Diaspora: the Chinese and the Internet, First Monday 8:4
http://firstmonday.org/issues/issue8_4/wong/index.html

Προτεινόμενo φίλμ M. Nair (2001) Monsoon Wedding

Θέμα συζήτησης: Πώς νομίζετε ότι διατηρείται, εάν αυτό συμβαίνει, η ιδέα της οικογένειας στα νέα μέσα και τεχνολογίες; Πώς η από-σωματοποίηση της ψηφιακής διαμεσολάβησης ενισχύει τη σεξουαλική έκφραση και πώς αυτή συνδέεται με το φαινόμενο της διασποράς.

8. Θρησκευτικές διασπορές στον κυβερνοχώρο

Το διαδίκτυο έγινε πολύ σύντομα πεδίο δράσης και ανάπτυξης νέων και παλιών θρησκευτικών αναζητήσεων και ομάδων. Την ίδια στιγμή η θρησκεία παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της διασπορικής ταυτότητας σε σχέση με τις εθνικές παραδόσεις και ιστορίες. Όπως επισημαίνει ο Vertovec οι θρησκευτικές διασπορές αναπτύσσονται με ταχύτητα και λόγω της έκρηξης στα νέα μέσα και τεχνολογίες.

Ανάγνωσμα-Κλειδί
S. Vertovec (2001) Religion and Diaspora, http://www.transcomm.ox.ac.uk/

Επιλεκτική Ανάγνωση
P. Gay y Blasco (2001) Gitano Evangelism: the Emergence of a Politico-Religious Diaspora, http://www.transcomm.ox.ac.uk/
Waltraud Kokot, Kachig Toloyan et al (eds) Diaspora, Identity and Religion. New Directions in theory and research, Routledge, London
P.Levitt (2001) Between God, Ethnicity, And Country: An Approach To The Study Of Transnational Religion, http://www.transcomm.ox.ac.uk/
P. Manderveille (2005) Toward a virtual caliphate, Yale Global online,
http://yaleglobal.yale.edu/
O. Roy (2002) Το παγκοσμιοποιημένο Ισλάμ. Αθήνα: Scripta, κεφ.7.
W. Schiffauer (1999) Islamism in the Diaspora. The fascination of political Islam among second generation German Turks, http://www.transcomm.ox.ac.uk/
P. van der Veer (2001) Transnational Religion, http://www.transcomm.ox.ac.uk/
N.Glick Schiller, A. Çaglar, T. C. Guldrandsen (2006) Beyond the ethnic lens: Locality, globality and born-again incorporation American Ethnologist33:4 , http://www.unh.edu/rcp/faculty/GSarticles/BeyoondTheEthnicLens.Schiller_612-633.pdf.

Προτεινόμεναιστολόγια: http://www.islamonline.net/english/index.shtml
http://www.ummah.net/
http://www.islam.org/ http://www.christianitytoday.com/international/
http://www.upci.org/ (Pentecostalism)
http://www.catholic.net/
http://www.tc.umn.edu/~hssumn/links.php (Hindu students)
http://www.myocn.net/ (Orthodox Christian network)
Προτεινόμενα φίλμ: Nusrat Fateh Ali Khan. The last prophet. (1999), Ocora
S. Lee (1992) Malcolm X,

Θέμα συζήτησης: Παραδοσιακά η θρησκεία θεωρήθηκε φορέας συνοχής της διασπορικής ταυτότητας. Πώς νομίζετε ότι αυτός ο ρόλος συνεχίζεται ή όχι από το τα διασπροικά μέσα και το διαδίκτυο; Νομίζετε ότι οι θρησκευτικές διασπορές, εφόσον υπάρχουν τέτοιες, βοηθούν στη διαμόρφωση νέων προσεγγίσεων για τη ‘διασπορά;

9. Αόρατες απειλές: ιατρογενής λόγος διασποράς και διαδίκτυο.

Το «01.01.00» (δυαδικός κώδικας) υπήρξε ημερομηνία ορόσημο για την δικτυακή ζωή, αφού ευαγγελιζόταν από την μια την ενίσχυση της ψηφιοποίησης της καθημερινότητας και της ανθρώπινης επικοινωνίας, ενώ από την άλλη μέσα από μια καταστροφική εικοτολογία προϊδέαζε για μια παγκόσμια αποκάλυψη. Επιπλέον καθημερινά τα ηλεκτρονικά ταχυδρομεία κατακλύζονται από προειδοποιήσεις για ηλεκτρονικούς ιούς και διαφημίσεις για μέτρα ηλεκτρονικής προφύλαξης. Την ίδια στιγμή επιδημιολογικά προβλήματα και νέοι ιοί που μοιάζει να συνδέονται με τις πληθυσμιακή κινητικότητα γίνονται μέρος ενός λόγου καταστροφολογίας και ξενοφοβίας που ιατρικοποιείται.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
Ν. Σερεμετάκη (2006) Τοξικές Ομορφιές-Ιατρική, μέσα ενημέρωσης και η κατανάλωση του σώματος στην υπερεθνική Ευρώπη. Νέα Κοινωνιολογία 42, Χειμώνας 2005-2006.

Επιλεκτική Ανάγνωση
C. Bastos (2005) Migrant, Settlers and Colons: The biomedicine of displaced bodies. SOAS: Unpublished (online at http://www.soas.ac.uk/departments/departmentinfo.cfm?navid=671 )
T. Bukovcan (2005) 'Healthy' to be American: Croatian immigrants and Ellis Island Practices SOAS: Unpublished (online at http://www.soas.ac.uk/departments/departmentinfo.cfm?navid=671)
F. Maphosa (2005) Labour Migration and HIV AIDS: The case of Mangwe district in Southern Zimbabwe, SOAS: Unpublished (online at http://www.soas.ac.uk/departments/departmentinfo.cfm?navid=671)
A. Waldstein (2005) Do assimilation and increased access to medical services always improve health in Diaspora populations? Knowledge, Culture and Health in Mexican Migrant Community, SOAS: Unpublished (0nline at http://www.soas.ac.uk/departments/departmentinfo.cfm?navid=671)
Διάφορα άρθρα από το Cyberspace and Information Operations Study Center, http://www.au.af.mil/info-ops/cyberspace.htm

Θέμα συζήτησης: Περιηγηθείτε στο http://www.au.af.mil/info-ops/cyberspace.htm και εντοπίστε με ποιους τρόπους διαμορφώνεται η κατηγορία της ‘απειλής’ και πως η τελευταία συνδέεται με διασπορικές κοινότητες.

10. Δημόσια σφαίρα, κυβερνοπολιτκή και διαδίκτυο.

Αυτή η εβδομάδα εξετάζει τις νέες μορφές πολιτικής συμμετοχής στο διαδίκτυο. Πώς ο κυβερνοχώρος επηρεάζει την κατανόηση του δημόσιου και του ιδιωτικού; Με ποιους τρόπους αυτοί οι μετασχηματισμοί επιδρούν στις διασπορικές κοινότητες, αλλά και πως οι τελευταίες συμμετέχουν στις αλλαγές αυτές;

Ανάγνωσμα-Κλειδί
Τ. Jordan (1999) Cyberpower and the meaning of online activism. Cybersociology: 5 http://www.cybersociology.com/issue_5_grassroots_politiccal_activism_online/index.html

Επιλεκτική Ανάγνωση
Κ. Ι. Γιαννακόπουλος (2005) Εικονικές Κοινότητες. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση του Διαδικτύου. Αθήνα: Παπαζήση, κεφ. 4
J. Habermas 1997 Αλλαγή δομής της δημοσιότητας. Αθήνα: Νήσος, κεφ. VI, VII
Kastoryano R 1888 Transnational participation and citizenship, Transnational Communities Project
http://www.transcomm.ox.ac.uk/
H.K. Karim (1999) “From Ethnic media to global media”, Transnational Communities Project
http://www.transcomm.ox.ac.uk/
----------------(2003) The media of diaspora, London: Routledge, κεφ.4,6
M.E. Price (1999) Satellite Broadcasting as trade routes in Transnational Communities Project
http://www.transcomm.ox.ac.uk/

M. Georgiou (2003) Mapping diasporic media across the E.U. Addressing cultural exclusions
http://www.lse.ac.uk/collections/EMTEL/reports/georgiou_2003_emtel/pdf
--------------(χ.χ.) Mapping minorities and media. The national context-Greece,
http://www.lse.ac.uk/collections/EMTEL/Minorities/papers/greekreport.docH.
Rheingold The Virtual Community
http://www.rheingold.com/
W. Armbrust (ed) (2000) Mass Mediation. Berkeley: University of California Press, ch. 8
http://ark.cdlib.org/ark:/13030/ft8k4008kx/
L. Schein (2002) Mappin Hmong Media in Diasporic Space in F. Ginsburg et al (eds) Media Worlds. Berkeley: Univ. of California Press
A.Sreberny (2007) So as to invent media studies for the 21st century
http://www.soas.ac.uk/mediaandfilm/Docs/Annabelle-Sreberny_inaugural-lecture.pdf
J.B. Thompson (1998) Νεωτερικότητα και μέσα επικοινωνίας, Αθήνα: Παπαζήση
Προτεινόμενα ιστολόγια: http://www.globalvoicesonline.org/ http://www.greekvillage.com/bridge/brcell2.htm
http://www.greekembassy.org/Embassy/Content/en/Article.aspx?office=3&folder=204&article=11583

(for Greek diasporic media)

Θέμα συζήτησης: H βιομηχανική επανάσταση έθεσε τις βάσεις για την ανάδυση ενός δημόσιου χώρου. Η επανάσταση των νέων τεχνολογιών γεννά νέες προσεγγίσεις για την κατανόηση του δημόσιου/ιδιωτικού; Πώς αυτές επιδρούν στις διασπορές που μελετάται;

11. Διαδικτυακή οικουμένη: Googling νέες ταυτότητες?

Σήμερα προσπαθούμε να επανατοποθετήσουμε το αρχικό ερώτημα σχετικά με την έννοια της διασποράς σε σύγκριση με τις έννοιες του έθνους και του κοσμοπολιτισμού και με ποιους τρόπους αυτές οι ιδέες διαμορφώνονται μέσα στις συνθήκες του κυβερνοχώρου

Συνιστώμενη βιβλιογραφία
Ανάγνωσμα-Κλειδί
R. Tsagarousianou (2004) Rethinking the concept of diaspora: mobility, connectivity and communication in a globalised world Westminster Papers in Communication and Culture Vol. 1(1): 52-66
http://www.wmin.ac.uk/mad/pdf/Tsagarousianou.pdf

Επιλεκτική Ανάγνωση
Α. Αθανασίου (2006) Διαβάσεις και εξαιρέσεις: Αντινομίες της διεθνικότητας στις παρυφές του κοσμοπολιτισμού, Σύγχρονα Θέματα: 92 (Ιαν.-Μαρτ.), 65-71
Κ. Ι. Γιαννακόπουλος (2005) Εικονικές Κοινότητες. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση του Διαδικτύου. Αθήνα: Παπαζήση, κεφ. 2, 4
H. A. Bhabha (1994) The location of culture, Routledge, London.Introduction
P. Cheah, (1998) ‘The Cosmopolitical-Today’ in Cheah, Pheng & Bruce, Robbins (eds) Cosmopolitics. Thinking and feeling beyond the nation, The University of Minnesota Press, Minneapolis, 20-40.
R. Fardon, (2006) Cosmopolitan’s sleights: obviating the social logics of identities http://www.theasa.org/conferences/asa06/downloads/fardon.pdf
Σ. Τρουμπέτα (2006) «Υβριδιμός: Εννοιολογικές Περιπλανήσεις-Πολιτικές Συναινέσεις», Σύγχρονα Θέματα 92 (Ιαν.-Μαρτ.), 57-64.

Θέμα συζήτησης: Κάνοντας μια αναστοχαστική κριτική στις δικτυακές περιηγήσεις που κάναμε αυτό το διάστημα με ποιους τρόπους μπορούν, εάν μπορούν τα διασπορικά μμε και ο κυβερνοχώρος να επιδράσουν στην κατανόησης της διασποράς σήμερα;

12.Διασπορικό Σινεμά

Πώς οι διασπορές αναπαριστούν τον εαυτό τους και πώς αναπαριστώνται στον κινηματογράφο; Στα μεγάλα διεθνή φεστιβάλ ο κινηματόγραφος της διασποράς κερδίζει διεθνή βραβεία. Πώς αυτός ορίζεται; Πώς εξηγείται η επιτυχία του;

Συνιστώμενη βιβλιογραφία

Ανάγνωσμα-Κλειδί
D. Göktürk (χ.,χ) Turkish delight – German fright Migrant identities in transnational cinema, http://www.transcomm.ox.ac.uk/

Επιλεκτική Ανάγνωση
Περιηγηθείται στο ιστορλόγιο του Migration Cinema Net http://www.migrantcinema.net/
για διάφορες αναφορές και νέα.

Προτεινόμενες ταινίες: Π. Βούλγαρη Οι νύφες,
Ελ Καζαν Αμέρικα-Αμέρικα,
J. Cambion Το πιάνο,
G. Chanda Bhaji on the Beach,
M. Haneke, Ο κρυμμένος, Η ώρα του λύκου,
A. Lee Το γαμήλιο πάρτυ,
M. Makhmalbaf Kandahar
Δεν θα υπάρξουν παρουσιάσεις. Θα προσπαθήσουμε να δούμε κάποια ταινία ή αποσπάσματα.

13. Ανακεφαλαίωση

Παρακάτω θα βρείτε του τίλους των θεμάτων. Οι εργασίες θα φτάνουν τις 20.000λέξεις, σε Word (97-2003) και θα περικλείουν εξώφυλλο τίλου και βιβλιογραφία. Λεπτομέρειες για τις εργασίες και η βιβλιογραφία του μαθήματος περικλείονται στον ίδιο ιστότοπο.

1. Συγκρίνοντας δύο διασπορικές κοινότητες συζητήστε το πρόβλημα ορισμού της διασποράς.
2. Συζητήστε το νόημα του όρου «ιστορικές διασπορές» με παραδείγματα και ποιος ο ρόλος τους στον ορισμό της διασποράς.
3. Ποιο είναι το νόημα της έκφρασης «διπλή συνείδηση» του P. Gilroy και νομίζετε ότι είναι χρήσιμος στη μελέτη των διασπορικών κοινοτήτων;
4. Πώς η έννοια του χώρου και η ανθρωπολογία του χώρου μας βοηθάει στην κατανόηση του φαινομένου της διασποράς. Δώστε παραδείγματα από το http://www.greekvillage.com/ .
5. Με ποιους τρόπους οι διασπορικές ομάδες χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες για να (επανα)-προσεγγίσουν την ιστορία τους ή σε άλλες περιπτώσεις να την (επανα)-εφεύρουν. Μελετήστε το http://www.helga.com/collections/palestine/index.html
6. α. Συγκρίνοντας δύο διασπορικές κοινότητες συζητήστε πως διαφορετικές πολιτικές υποδοχής οδηγούν σε διαφορετικές μορφές ένταξης ή μη των διασπορικών κοινοτήτων στις καινούργιες τους πατρίδες. Ή
β. Πώς η έννοια του νόστου λειτουργεί στην υποδοχή διαφορετικών μεταναστευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα;

7. Η δημιουργία του διαδικτύου ενίσχυσε την ιδέα της αποεδαφιοποίησης και του νέο-νομαδισμού. Δώστε παραδείγματα από το http://www.globalvoicesonline.org/ ;
8. Πώς νομίζετε ότι διατηρείται, εάν αυτό συμβαίνει, η ιδέα της οικογένειας στα νέα μέσα και τεχνολογίες; Μελετήστε την περίπτωση του http://www.bh.org.il/Genealogy/links.aspx
9.Παραδοσιακά η θρησκεία θεωρήθηκε φορέας συνοχής της διασπορικής ταυτότητας. Με βάση το http://www.transcomm.ox.ac.uk/working%20papers/Schiffauer_Islamism.PDF νομίζετε ότι οι θρησκευτικές διασπορές, βοηθούν στη διαμόρφωση νέων προσεγγίσεων για τη διασπορά;
10. Με βάση το http://www.lse.ac.uk/collections/EMTEL/ πώς διαμορφώνεται το ευρωπαϊκό πολυπολιτισμικό τοπίο και ποιος ο ρόλος των διασπορικών ΜΜΕ.